{"id":87,"date":"2020-08-20T18:16:34","date_gmt":"2020-08-20T16:16:34","guid":{"rendered":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/?page_id=87"},"modified":"2021-05-01T11:53:44","modified_gmt":"2021-05-01T09:53:44","slug":"a-sakramentalia","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/a-sakramentalia\/","title":{"rendered":"Sakramentalia og\u00f3lnie"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Nazwa sakramentalia<\/strong> pierwotnie, tj. od wieku XII, kiedy Piotr Lombardus (r. 1160) zacz\u0105\u0142 jej u\u017cywa\u0107, oznacza\u0142a pewne obrz\u0119dy religijne, kt\u00f3re nie by\u0142y sakramentami, jak modlitwy: “Ojcze nasz”, “Confiteor” itp., znak krzy\u017ca \u015bw., wzywanie imienia Jezus lub te\u017c ceremonie u\u017cywane przy sprawowaniu sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n

Sakramentaliami<\/strong> w \u015bcis\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu obecnie w my\u015bl Nowego Kodeksu prawa kanonicznego nazywamy rzeczy albo czynno\u015bci, kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez pewne na\u015bladowanie sakrament\u00f3w czyli podobie\u0144stwo do nich zwyk\u0142 u\u017cywa\u0107, aby przez po\u015bwi\u0119cenia i wezwania modlitewne otrzyma\u0107 po\u017c\u0105dane skutki zw\u0142aszcza duchowne. Maj\u0105 one pewne podobie\u0144stwo do sakrament\u00f3w \u015bw., gdy\u017c s\u0105 to znaki widzialne czyli pod zmys\u0142y podpadaj\u0105ce, jak np. po\u015bwi\u0119cenie opata, konsekracja Ko\u015bcio\u0142a lub dzwon\u00f3w, i udzielaj\u0105 te\u017c pewnych \u0142ask Bo\u017cych tym, kt\u00f3rzy pobo\u017cnie ich u\u017cywaj\u0105. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od sakrament\u00f3w \u015bw. tym, \u017ce s\u0105 z ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. a nie z ustanowienia samego Chrystusa Pana, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te\u017c co do swych skutk\u00f3w: sakramenty udzielaj\u0105 \u0142aski bezpo\u015brednio: np. odpuszczaj\u0105 grzechy i kary za grzechy, a sakramentalia bezpo\u015brednio ani \u0142aski nie udzielaj\u0105, ani nie mog\u0105 odpu\u015bci\u0107 grzech\u00f3w; sakramenty sprawuj\u0105 swe skutki moc\u0105 sw\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 przez sam czyn dokonany, sakramentalia za\u015b sprawuj\u0105 swe skutki jedynie po\u015brednio przez czyn dzia\u0142aj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma w\u0142adz\u0119 z prawa Bo\u017cego ustanawia\u0107 sakramentalia, bo przecie\u017c Chrystus Pan powierzy\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi pos\u0142annictwo u\u015bwi\u0119cania ludzi, a wi\u0119c udzieli\u0142 pozwolenia ustanawia\u0107 odpowiednie do tego \u015brodki pomocnicze. Wyra\u017anie na to wskazuj\u0105 r\u00f3\u017cne orzeczenia Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. w ci\u0105gu ubieg\u0142ych wiek\u00f3w. Wed\u0142ug obecnego prawa kanon 1145 wyra\u017anie g\u0142osi: “Jedynie Stolica Apostolska mo\u017ce nowe sakramentalia ustanawia\u0107, albo ju\u017c przyj\u0119te autentycznie wyja\u015bnia\u0107, kasowa\u0107 albo zmienia\u0107”.<\/em><\/p>\n

Sakramentalia podzieli\u0107 mo\u017cna na trzy grupy:<\/strong> egzorcyzmy, po\u015bwi\u0119cenia i rzeczy po\u015bwi\u0119cone. Dawniej sakramentaliom nadawano obszerniejsze znaczenie, dzielono je na sze\u015b\u0107 grup: modlitwy, namaszczenia, pokarmy, odmawianie spowiedzi powszechnej \u2013 confiteor, ja\u0142mu\u017cny, b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. Dzi\u015b bierzemy pod uwag\u0119 pierwszy podzia\u0142 czyli sakramentalia w znaczeniu \u015bci\u015blejszym.<\/p>\n

Egzorcyzmy<\/strong> s\u0105 to formu\u0142y modlitewne od Ko\u015bcio\u0142a ustanowione, kt\u00f3rych u\u017cywaj\u0105 biskupi i kap\u0142ani, gdy powag\u0105 i w imieniu Ko\u015bcio\u0142a wyp\u0119dzaj\u0105 szatana od jakiej\u015b osoby lub jakiej\u015b rzeczy. Ka\u017cdy mo\u017ce prywatnie u\u017cywa\u0107 zakl\u0119\u0107 przeciw szatanom w dowolnej formie, ale to nie posiada charakteru sakramentali\u00f3w.<\/p>\n

Po\u015bwi\u0119cenia<\/strong> s\u0105 dwojakie: wzywaj\u0105ce i u\u015bwi\u0119caj\u0105ce. Wzywaj\u0105ce s\u0105 te, kt\u00f3re po prostu wzywaj\u0105 pomocy Bo\u017cej dla tych os\u00f3b, kt\u00f3re o to b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo czy po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 ubiegaj\u0105 wprost jak w po\u015bwi\u0119ceniu \u015bwiec w dzie\u0144 \u015bw. B\u0142a\u017ceja lub ubocznie, jak w po\u015bwi\u0119ceniu dom\u00f3w lub innych przedmiot\u00f3w, kiedy si\u0119 b\u0142aga Pana Boga, aby udzieli\u0142 swych \u0142ask tym, kt\u00f3rzy tych rzeczy b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107. Po\u015bwi\u0119cenia u\u015bwi\u0119caj\u0105ce nadaj\u0105 charakter pewnej \u015bwi\u0119to\u015bci osobom lub przedmiotom, kt\u00f3re przez b\u0142ogos\u0142awienie zostaj\u0105 oddane na s\u0142u\u017cb\u0119 Bogu jak to widzimy w po\u015bwi\u0119ceniu ko\u015bcio\u0142\u00f3w, dzwon\u00f3w, szat liturgicznych, r\u00f3\u017ca\u0144c\u00f3w itd. Kt\u00f3re z tych po\u015bwi\u0119ce\u0144 s\u0105 czysto wzywaj\u0105ce, a kt\u00f3re u\u015bwi\u0119caj\u0105ce, wnioskowa\u0107 nale\u017cy z formu\u0142y po\u015bwi\u0119cenia, z celu i samej istoty rzeczy po\u015bwi\u0119conych. W \u015bcis\u0142ym znaczeniu za sakramentalia nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 tylko po\u015bwi\u0119cenia u\u015bwi\u0119caj\u0105ce.<\/p>\n

Sprawowa\u0107 czyli udziela\u0107 po\u015bwi\u0119ce\u0144 u\u015bwi\u0119caj\u0105cych mog\u0105 tylko te osoby duchowne, kt\u00f3rym W\u0142adza ko\u015bcielna tego prawa udzieli\u0142a, a wi\u0119c biskupi i kap\u0142ani. Biskupi mog\u0105 dokonywa\u0107 wszelkich po\u015bwi\u0119ce\u0144, kap\u0142ani za\u015b tylko tych, kt\u00f3re nie s\u0105 zastrze\u017cone biskupom, lub do kt\u00f3rych otrzymali delegacje od biskup\u00f3w i to tylko na w\u0142asnym terytorium.
Po\u015bwi\u0119ce\u0144 po\u0142\u0105czonych z namaszczeniem olejami \u015bw. mog\u0105 dokonywa\u0107 tylko biskupi, jak konsekracja ko\u015bcio\u0142\u00f3w, dzwon\u00f3w, kielich\u00f3w, paten. Po\u015bwi\u0119cenie paliusz\u00f3w, agnusk\u00f3w i r\u00f3\u017c z\u0142otych zostawione jest wy\u0142\u0105cznie Ojcu \u015awi\u0119temu.
Wreszcie zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, i\u017c niekt\u00f3rych po\u015bwi\u0119ce\u0144 mog\u0105 dokonywa\u0107 diakoni a nawet lektorzy mianowicie tych, kt\u00f3re im wyra\u017anie z prawa dozwolone. Prawo zastrzega, \u017ce dla dokonania egzorcyzm\u00f3w nad op\u0119tanymi od szatana, koniecznie potrzebne jest kap\u0142anowi pozwolenie od w\u0142a\u015bciwego biskupa.<\/p>\n

Korzysta\u0107 z sakramentalii mog\u0105 wszyscy katolicy za wyj\u0105tkiem ekskomunikowanych, a tak\u017ce katechumeni, a nawet akatolicy mog\u0105 uczestniczy\u0107 w niekt\u00f3rych, jak egzorcyzmy. Rzecz oczywista, \u017ce sakramentalia w \u015bcis\u0142ym znaczeniu \u2013 przedmioty pokonsekrowane maj\u0105 by\u0107 otaczane nale\u017cn\u0105 czci\u0105 i nie mog\u0105 by\u0107 obracane do u\u017cytku zwyk\u0142ego – \u015bwiatowego lub w og\u00f3le nieodpowiedniego, cho\u0107by by\u0142y w posiadaniu os\u00f3b prywatnych. W spos\u00f3b prywatny mog\u0105 udziela\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa i osoby \u015bwieckie ale to nie ma znaczenia sakramentalii.<\/p>\n

Sakramentalia posiadaj\u0105 specjaln\u0105 moc w wydawaniu pewnych nadzwyczajnych skutk\u00f3w z ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. ju\u017c to duchownych ju\u017c to fizycznych. Takie jest og\u00f3lne od najdawniejszych czas\u00f3w przekonanie spo\u0142ecze\u0144stwa wiernych.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wniejsze skutki s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/strong>
1. Po\u015bwi\u0119cenie osoby lub jakiej rzeczy do czci Bo\u017cej,
2. Wyp\u0119dzenie szatana,
3. Wyjednanie \u0142ask czynnych aktualnych,
4. Odpuszczenie grzech\u00f3w powszednich,
5. Darowanie kar doczesnych,
6. Udzielanie dobrodziejstw doczesnych.<\/p>\n

Nie wszystkie sakramentalia posiadaj\u0105 jednakow\u0105 i r\u00f3wn\u0105 skuteczno\u015b\u0107, niekt\u00f3re maj\u0105 specjalne skutki: jak egzorcyzmy \u2013 wyp\u0119dzenie szatana, po\u015bwi\u0119cenie \u015bwiec \u2013 B\u0142a\u017cejek \u2013 zdrowie gard\u0142a. Do niekt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. przywi\u0105za\u0142 specjalne odpusty.<\/p>\n

Sakramentalia nie posiadaj\u0105 nadanej sobie mocy wewn\u0119trznej, czyli dzia\u0142ania samego przez si\u0119, jak sakramenty. Takiej w\u0142adzy Ko\u015bci\u00f3\u0142 im nada\u0107 nie mo\u017ce. Sprawuj\u0105 one swe skutki ju\u017c to na mocy czynu dzia\u0142aj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a, ju\u017c to na mocy czynu tego, kto tych sakramentalii u\u017cywa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze jest mi\u0142ym w oczach Bo\u017cych, ofiaruje Panu Bogu swe mod\u0142y w intencji tego kto sakramentalii u\u017cywa i od tych mod\u0142\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie ich skuteczno\u015b\u0107. Przez pobo\u017cne i nale\u017cyte korzystanie z sakramentalii cz\u0142owiek pobudza si\u0119 do \u017cywszej wiary, gorliwszej mi\u0142o\u015bci i \u015bci\u015blejszego zjednoczenia si\u0119 z Panem Bogiem, a przez to przyczynia si\u0119 do otrzymania dobrodziejstw duchownych lub doczesnych.<\/p>\n

Sakramentalia powoduj\u0105 te\u017c nie wprost ale po\u015brednio odpuszczenie grzech\u00f3w powszednich i kary doczesnej, gdy przez powi\u0119kszenie \u0142aski Bo\u017cej przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzmo\u017cenia mi\u0142o\u015bci i ducha pokuty w otrzymuj\u0105cym, a przez to wyjednuj\u0105 przebaczenie win powszednich i cz\u0119\u015bci kary doczesnej.<\/p>\n

Dobrodziejstwa doczesne o tyle tylko mog\u0105 by\u0107 skutkiem pewnym sakramentalii, o ile to nie stoi na przeszkodzie dobru wy\u017cszemu duchownemu i spe\u0142nieniu si\u0119 woli Bo\u017cej. To nam wyja\u015bnia, dlaczego sakramentalia nie zawsze sprawuj\u0105 po\u017c\u0105dany skutek. Skuteczno\u015b\u0107 ich jest niezawodna, gdy\u017c jest nast\u0119pstwem mod\u0142\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. A te zawsze bywaj\u0105 wys\u0142uchiwane, ale nie zawsze jest zgodne z wol\u0105 Bo\u017c\u0105 to, o co zabiegamy. Najcz\u0119\u015bciej sakramentalia dokonuj\u0105 si\u0119 przez po\u015bwi\u0119cenia lub konsekracje, albo te\u017c przez egzorcyzmy. Dlatego to w naszych czasach zamiast nazwy sakramentalia u\u017cywa si\u0119 nazwy po\u015bwi\u0119cenia i egzorcyzmy. Co do tych ostatnich i ich po\u017cytku s\u0142uszn\u0105 czyni uwag\u0119 \u015bw. Alfons Liguori, \u017ce chocia\u017c nie zawsze od razu odp\u0119dzaj\u0105 szatana tym niemniej zawsze sprawiaj\u0105 jaki\u015b skutek, je\u017celi nie ca\u0142kowicie to cz\u0119\u015bciowo os\u0142abiaj\u0105 si\u0142y szata\u0144skie: “Szatani l\u0119kaj\u0105 si\u0119 tajemnic, gdy\u017c wiedz\u0105, \u017ce przez nie s\u0105 pokonani. Na widok krzy\u017ca, na imi\u0119 Chrystusowe i inne podobne trwo\u017c\u0105 si\u0119 i uciekaj\u0105” (Pesch).<\/p>\n

Z sakramentalii najlepiej znane s\u0105 po\u015bwi\u0119cenie wody, od najdawniejszych czas\u00f3w u\u017cywane jako symbol czysto\u015bci wewn\u0119trznej i bardzo zalecane jako skuteczny \u015brodek \u0142ask Bo\u017cych. Pierwotnie po\u015bwi\u0119cano wod\u0119 tylko w Wielk\u0105 Sobot\u0119 i w wigili\u0119 Zielonych \u015awi\u0105tek, ale wobec licznego zapotrzebowania do u\u017cytku wiernych w kruchtach ko\u015bcielnych i do przechowywania w domach na u\u017cytek religijny, wprowadzono po\u015bwi\u0119canie co niedziela i aspersj\u0119 przed sum\u0105 \u2013 a mo\u017ce by\u0107 po\u015bwi\u0119cana i w dnie powszednie w miar\u0119 potrzeby. Samo po\u015bwi\u0119cenie jest pe\u0142ne znaczenia mistycznego: u\u017cywa si\u0119 egzorcyzm\u00f3w do po\u015bwi\u0119cenia soli i wody, \u2013 s\u00f3l zachowuje od zepsucia i wszelkiej skazy duchowej. Powinni\u015bmy z niej z ca\u0142\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 korzysta\u0107 w ko\u015bcio\u0142ach i domach naszych we wszelkich dolegliwo\u015bciach, w chorobach cia\u0142a i w pokusach, a na pewno otrzymamy jak najlepsze skutki.<\/p>\n

Wielce te\u017c ciekawe i po\u017cyteczne s\u0105 inne po\u015bwi\u0119cenia i konsekracje. Og\u00f3lnie zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce tych tylko po\u015bwi\u0119ce\u0144 mo\u017cna u\u017cywa\u0107, kt\u00f3re si\u0119 znajduj\u0105 w rytuale Rzymskim, oraz to zaznaczy\u0107, \u017ce dla wa\u017cno\u015bci ich tj., aby mia\u0142y po\u017c\u0105dane skutki, trzeba si\u0119 \u015bci\u015ble trzyma\u0107 wskazanych tam przepis\u00f3w.<\/p>\n

Chocia\u017c u\u017cywanie sakramentalii nigdzie nie jest \u015bci\u015ble nakazane wiernym, powinno si\u0119 z nich cz\u0119sto i pobo\u017cnie korzysta\u0107 dla otrzymania wielorakich z nich skutk\u00f3w. Potrzebne dok\u0142adniejsze poznanie sakramentalii ludziom inteligentnym, aby ich nie lekcewa\u017cyli, potrzebne ludziom mniej \u015bwiat\u0142ym, aby ich zabobonnie nie u\u017cywali, potrzebne osobom zakonnym i \u017cyciu duchownemu oddanym, aby i same z nich mog\u0142y nale\u017cycie korzysta\u0107 i innych do korzystania z tej skarbnicy zach\u0119ca\u0107.<\/p>\n

Kodeks Prawa Kanonicznego
o sakramentaliach<\/h1>\n

(wybrane fragmenty)<\/p>\n

Kan. 1167.
<\/strong>\u00a7 1.<\/strong> Tylko Stolica Apostolska mo\u017ce ustanawia\u0107 nowe sakramentalia, autentycznie t\u0142umaczy\u0107 ju\u017c istniej\u0105ce, znosi\u0107 niekt\u00f3re z nich albo zmienia\u0107.
\u00a7 2.<\/strong> Przy sprawowaniu czyli udzielaniu sakramentali\u00f3w nale\u017cy zachowa\u0107 obrz\u0119dy i formu\u0142y zatwierdzone przez w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105.<\/p>\n

Kan. 1168.<\/strong> Szafarzem sakramentali\u00f3w jest duchowny wyposa\u017cony w odpowiedni\u0105 w\u0142adz\u0119. Zgodnie z ksi\u0119gami liturgicznymi, niekt\u00f3rych sakramentali\u00f3w mog\u0105, wed\u0142ug zdania ordynariusza miejsca, udziela\u0107 tak\u017ce \u015bwieccy, posiadaj\u0105cy odpowiednie przymioty.<\/p>\n

Kan. 1169.
\u00a7 1.<\/strong> Konsekracji i po\u015bwi\u0119ce\u0144 mog\u0105 dokonywa\u0107 wa\u017cnie tylko ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 sakr\u0119 biskupi\u0105 oraz prezbiterzy, kt\u00f3rym zezwala na to prawo lub zosta\u0142o im to udzielone zgodnie z prawem.
\u00a7 2.<\/strong> B\u0142ogos\u0142awie\u0144stw, z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re s\u0105 zastrze\u017cone Papie\u017cowi lub biskupom, mo\u017ce dokonywa\u0107 ka\u017cdy prezbiter.
\u00a7 3.<\/strong> Diakon mo\u017ce dokonywa\u0107 tylko tych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw, na kt\u00f3re mu prawo wyra\u017anie zezwala.<\/p>\n

Kan. 1170.<\/strong> B\u0142ogos\u0142awie\u0144stw, kt\u00f3re powinny by\u0107 udzielane przede wszystkim katolikom, mo\u017cna udziela\u0107 tak\u017ce katechumenom, a nawet, je\u015bli nie ma zakazu Ko\u015bcio\u0142a, r\u00f3wnie\u017c niekatolikom.<\/p>\n

Kan. 1171.<\/strong> Rzeczy \u015bwi\u0119te przeznaczone aktem po\u015bwi\u0119cenia lub b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa do kultu Bo\u017cego, nale\u017cy otacza\u0107 czci\u0105 i nie wolno nimi pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 do u\u017cytku \u015bwieckiego lub niew\u0142a\u015bciwego, chocia\u017c s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b \u015bwieckich.<\/p>\n

Kan. 1172.
<\/strong>\u00a7 1.<\/strong> Nikt nie mo\u017ce dokonywa\u0107 zgodnie z prawem egzorcyzm\u00f3w nad op\u0119tanymi, je\u015bli nie otrzyma\u0142 od ordynariusza miejsca specjalnego i wyra\u017anego zezwolenia.
\u00a7 2.<\/strong> Takiego zezwolenia ordynariusz miejsca mo\u017ce udzieli\u0107 tylko prezbiterowi odznaczaj\u0105cemu si\u0119 pobo\u017cno\u015bci\u0105, wiedz\u0105, roztropno\u015bci\u0105 i nieskazitelno\u015bci\u0105 \u017cycia.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nazwa sakramentalia pierwotnie, tj. od wieku XII, kiedy Piotr Lombardus (r. 1160) zacz\u0105\u0142 jej u\u017cywa\u0107, oznacza\u0142a pewne obrz\u0119dy religijne, kt\u00f3re nie by\u0142y sakramentami, jak modlitwy: “Ojcze nasz”, “Confiteor” itp., znak krzy\u017ca \u015bw., wzywanie imienia...<\/p>\n

<\/div>
Udost\u0119pnij<\/div>
<\/path><\/svg><\/span><\/a>
<\/div><\/a><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/87"}],"collection":[{"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/87\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5422,"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/87\/revisions\/5422"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/parafiaostrowsko.info\/wordpress\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}